Có lần mình ngồi uống cà phê với một người bạn, và bạn ấy hỏi một câu rất thật:
“Nếu Thiên Chúa tốt lành, tại sao thế giới này lại đầy đau khổ? Chiến tranh, bệnh tật, lừa dối, phản bội… những thứ đó từ đâu mà ra? Có phải chính Thiên Chúa tạo nên không?”
Mình nghĩ đó không chỉ là câu hỏi của bạn ấy. Có lẽ ai trong chúng ta, ít nhất một lần, cũng từng thắc mắc như vậy. Nhất là khi mình đi qua một biến cố nào đó quá sức chịu đựng.
Và mình đã bắt đầu tìm lại câu trả lời từ những trang đầu tiên của Sách Sáng Thế.
📌 Mục lục bài viết
Ban đầu, mọi sự đều tốt đẹp
Nếu đọc kỹ những chương đầu của Sách Sáng Thế, mình thấy một điều rất rõ: sau mỗi công trình tạo dựng, Thiên Chúa đều nhìn và “thấy thế là tốt đẹp”.
Ánh sáng – tốt đẹp.
Bầu trời – tốt đẹp.
Cây cỏ, chim trời, cá biển – tốt đẹp.
Con người – lại càng tốt đẹp hơn, vì được dựng nên theo hình ảnh của Ngài.
Không có dòng nào nói Thiên Chúa tạo ra sự dữ. Không có câu nào nói Ngài dựng nên cái ác như một phần của thế giới.
Vậy thì sự dữ xuất hiện lúc nào?
Nó không đến như một “vật thể” được tạo ra. Nó xuất hiện khi mối tương quan giữa con người với Thiên Chúa bị rạn nứt.
Sự dữ bắt đầu từ sự kiêu ngạo
Truyền thống Kitô giáo kể rằng một thiên thần đã không chấp nhận thân phận thụ tạo của mình. Đó là Lucifer. Thay vì sống trong ánh sáng và tình yêu của Thiên Chúa, vị này chọn quay lưng lại với Ngài.
Sự kiêu ngạo đã khiến một thụ tạo muốn đặt mình ngang hàng với Đấng Tạo Hóa.
Mình nghĩ điều này nghe có vẻ xa xôi, nhưng thật ra nó rất gần. Bởi vì mỗi khi mình muốn tự quyết mọi thứ mà không cần đến Thiên Chúa, khi mình nghĩ “tôi không cần Ngài”, thì trong một mức độ nào đó, mình cũng đang lặp lại thái độ ấy.
Lucifer, dưới hình ảnh con rắn trong vườn địa đàng, đã gieo vào lòng con người một hạt giống rất nguy hiểm: nghi ngờ tình yêu của Thiên Chúa.
“Thiên Chúa có thật sự muốn điều tốt cho anh chị không?”
Chỉ một chút nghi ngờ thôi, nhưng đủ để làm lung lay niềm tin.
Có những lúc mình cũng từng trải qua cảm giác ấy – cảm giác không hiểu vì sao Chúa lại để mình đi qua những thử thách quá sức. Mình đã viết nhiều hơn về điều đó trong bài Thiên Chúa và nỗi đau, khi mình học cách nhìn lại những biến cố bằng một ánh nhìn bình an hơn.
Tự do – món quà đẹp nhưng đầy rủi ro
Có một điều mình rất suy nghĩ: Thiên Chúa hoàn toàn có thể tạo ra những con người “lập trình sẵn” để chỉ làm điều đúng. Nhưng Ngài không làm vậy.
Ngài trao cho con người tự do.
Tự do để yêu.
Tự do để chọn điều thiện.
Và cả tự do để từ chối.
Tự do là món quà đẹp, nhưng cũng là một rủi ro. Bởi vì khi có thể nói “có”, mình cũng có thể nói “không”.
Sự dữ không phải là thứ Thiên Chúa dựng nên như một vật chất. Nó giống như bóng tối. Bóng tối không phải là một thực thể riêng biệt. Nó chỉ xuất hiện khi ánh sáng bị che khuất.
Khi con người quay lưng lại với ánh sáng của Thiên Chúa, bóng tối bắt đầu len vào.
Có một thời gian mình nhận ra mình đang sống rất hời hợt với chính đời sống nội tâm của mình. Và chính trong thinh lặng, mình bắt đầu hiểu rõ hơn về tự do mà Chúa trao. Mình đã chia sẻ trải nghiệm đó trong bài Cầu nguyện và im lặng.
Mình cũng góp phần vào sự dữ
Có một thời gian mình hay đặt câu hỏi về sự dữ “ngoài kia”: tại sao người ta ác thế, tại sao xã hội bất công, tại sao có chiến tranh, tại sao có lừa dối?
Nhưng rồi mình nhận ra, sự dữ không chỉ tồn tại ở đâu đó xa xôi. Nó bắt đầu từ những điều rất nhỏ trong chính mình.
Một lời nói dối để tránh trách nhiệm.
Một sự ghen tị âm thầm.
Một cơn nóng giận làm tổn thương người khác.
Một lần cố chấp không chịu xin lỗi.
Những điều đó không phải Thiên Chúa làm. Mình đã chọn làm.
Nghe hơi đau, nhưng sự thật là vậy. Mỗi khi mình chọn ích kỷ thay vì yêu thương, mình đang góp một phần nhỏ vào bóng tối của thế giới này.
Đau khổ không phải lúc nào cũng do lỗi cá nhân
Tuy nhiên, mình cũng không nghĩ mọi đau khổ đều là do lỗi trực tiếp của một người nào đó. Có những biến cố vượt ngoài tầm kiểm soát: thiên tai, bệnh tật, tai nạn…
Thế giới đã bị thương tổn từ khi con người đánh mất sự hài hòa ban đầu với Thiên Chúa. Khi mối tương quan ấy rạn nứt, mọi thứ khác cũng không còn nguyên vẹn.
Nhưng điều làm mình an ủi là: Thiên Chúa không hề đứng ngoài cuộc.
Ngài không tạo ra sự dữ, nhưng Ngài bước vào thế giới đầy sự dữ ấy để ở cùng con người.
Thiên Chúa không tạo sự dữ, nhưng Ngài có thể biến đổi nó
Có những biến cố trong đời mình, lúc đó mình không hiểu nổi. Mình từng tự hỏi: “Tại sao lại là con?” Nhưng sau một thời gian nhìn lại, mình thấy chính những vấp ngã ấy giúp mình trưởng thành hơn.
Nếu mình chưa từng sai, có lẽ mình sẽ không học được sự khiêm tốn.
Nếu mình chưa từng bị tổn thương, có lẽ mình sẽ không biết cảm thông với người khác.
Nếu mình chưa từng thất bại, có lẽ mình sẽ không biết cầu nguyện thật lòng.
Thiên Chúa không gửi sự dữ đến để thử thách mình theo kiểu chơi đùa. Nhưng Ngài có thể biến những điều xấu thành cơ hội cho điều tốt hơn.
Dù mình có lạc hướng bao nhiêu lần, điều an ủi nhất là Ngài vẫn chờ. Mình từng viết về khoảnh khắc nhận ra điều ấy trong bài Tôi ngộ ra con người thật của mình, như một bước ngoặt rất nhẹ nhưng rất sâu trong hành trình đức tin.
Giống như một người thợ gốm, Ngài có thể dùng cả những mảnh vỡ để tạo nên một tác phẩm mới.
Câu hỏi không chỉ để tranh luận
Khi hỏi “Sự dữ do đâu mà có?”, mình nghĩ câu hỏi đó không chỉ để tranh luận thần học. Nó chạm đến cách mình sống mỗi ngày.
Mình có đang nghi ngờ tình yêu của Thiên Chúa không?
Mình có đang lạm dụng tự do của mình không?
Mình có đang chọn ánh sáng hay đang nuôi dưỡng bóng tối?
Thế giới này có thể không thay đổi ngay lập tức. Nhưng mỗi lựa chọn nhỏ của mình đều có ý nghĩa.
Nếu hôm nay mình chọn tha thứ thay vì oán giận.
Chọn trung thực thay vì gian dối.
Chọn yêu thương thay vì khép lòng.
Thì mình đang góp phần làm cho ánh sáng mạnh hơn một chút.
Lời kết
Cuối cùng, điều mình tin là thế này: Thiên Chúa không tạo nên sự dữ. Ngài tạo nên con người với khả năng yêu thương thật sự. Và yêu thương thật sự luôn đòi hỏi tự do.
Sự dữ xuất hiện khi tự do bị lạm dụng. Nhưng tình yêu của Thiên Chúa thì không bao giờ biến mất.
Và có lẽ, điều đẹp nhất là dù mình đã bao lần chọn sai, Ngài vẫn kiên nhẫn chờ mình quay về.
Không trách móc.
Không kết án.
Chỉ chờ – như một người Cha vẫn luôn tin rằng con mình có thể trở lại với ánh sáng.
Có lẽ sự dữ không bắt đầu từ Thiên Chúa, mà bắt đầu từ khoảnh khắc con người nghi ngờ tình yêu của Ngài. Và cũng từ đó, bóng tối len vào thế giới.
Nhưng mỗi ngày, mình vẫn được trao lại tự do để chọn.
Chọn tin thay vì nghi ngờ.
Chọn yêu thay vì ích kỷ.
Chọn ánh sáng thay vì bóng tối.
Có thể mình không thay đổi được cả thế giới. Nhưng nếu trong tim mình có thêm một chút ánh sáng, thì thế giới này đã bớt tối đi một chút rồi.
Nhận xét
Đăng nhận xét