Bài 37: Các sách Khôn Ngoan – Nghệ thuật sống dưới ánh sáng Thiên Chúa
📌 Mục lục bài viết
Tại sao người khôn ngoan vẫn đau khổ và người tốt vẫn gặp bất hạnh?
Có một câu hỏi đã theo con người suốt hàng ngàn năm.
Nếu Thiên Chúa yêu thương con người,
tại sao người công chính vẫn đau khổ?
Nếu sống tốt là điều đúng,
tại sao đôi khi kẻ gian ác lại thành công hơn?
Nếu mọi sự đều nằm trong tay Thiên Chúa,
vậy cuộc sống này có ý nghĩa gì?
Điều đáng ngạc nhiên là:
Kinh Thánh không né tránh những câu hỏi ấy.
Ngược lại,
Thiên Chúa đã dành hẳn một nhóm sách để suy tư về những vấn đề này.
Đó là các sách Khôn Ngoan.
I. Khôn ngoan trong Kinh Thánh là gì?
Khi nghe đến chữ "khôn ngoan",
nhiều người nghĩ đến:
kiến thức,
học vấn,
thông minh,
khả năng tranh luận.
Nhưng Kinh Thánh hiểu khác.
Người khôn ngoan không phải là người biết nhiều nhất.
Mà là người biết sống đúng trước mặt Thiên Chúa.
Có người học rất cao,
nhưng lại làm hỏng cuộc đời mình.
Có người học rất ít,
nhưng sống bình an, ngay chính và đầy tình yêu.
Ai khôn ngoan hơn?
Kinh Thánh trả lời:
📖
"Kính sợ Đức Chúa là khởi đầu của sự khôn ngoan."
(Cn 9,10)
II. Các sách Khôn Ngoan gồm những sách nào?
Trong truyền thống Công giáo, nhóm sách Khôn Ngoan gồm:
Châm Ngôn
Gióp
Giảng Viên
Huấn Ca
Khôn Ngoan
Diễm Ca
Thánh vịnh
Mỗi sách trả lời một câu hỏi khác nhau của cuộc đời.
Nhưng tất cả đều dẫn về cùng một chân lý:
Con người chỉ tìm được ý nghĩa thật sự khi sống dưới ánh sáng của Thiên Chúa.
III. Châm Ngôn – Trường học của sự khôn ngoan
Nếu phải chọn một cuốn sách để dạy người trẻ cách sống,
nhiều người sẽ chọn sách Châm Ngôn.
Sách này nói đến:
lời nói,
tình bạn,
lao động,
tiền bạc,
gia đình,
sự trung thực.
Nó dạy rằng:
Những lựa chọn nhỏ hằng ngày sẽ dần dần xây dựng nên cuộc đời chúng ta.
📖
"Người nào giữ miệng lưỡi mình thì giữ được mạng sống."
(Cn 13,3)
Khôn ngoan không chỉ là những quyết định lớn.
Khôn ngoan bắt đầu từ những điều rất nhỏ.
IV. Sách Gióp – Khi đau khổ không có câu trả lời dễ dàng
Có lẽ đây là một trong những cuốn sách sâu sắc nhất của toàn bộ Kinh Thánh.
Ông Gióp là người công chính.
Thế nhưng ông:
mất tài sản,
mất con cái,
mất sức khỏe.
Bạn bè ông liên tục khẳng định:
Chắc chắn ông đã phạm tội.
Nhưng họ đã sai.
Sách Gióp cho thấy:
không phải mọi đau khổ đều là hình phạt.
Có những đau khổ vượt quá sự hiểu biết của con người.
Cuối cùng,
Gióp không nhận được mọi câu trả lời.
Nhưng ông gặp được chính Thiên Chúa.
Và điều đó đủ cho ông.
V. Giảng Viên – Khi con người cảm thấy mọi sự là hư không
Đây là cuốn sách khiến nhiều người ngạc nhiên.
Tác giả nhìn cuộc đời và thốt lên:
📖
"Phù vân, quả là phù vân.
Tất cả chỉ là phù vân."
(Gv 1,2)
Tiền bạc,
danh vọng,
thành công,
quyền lực...
Tất cả rồi sẽ qua đi.
Sách Giảng Viên không nhằm làm chúng ta bi quan.
Ngược lại.
Nó giúp chúng ta nhận ra:
nếu không có Thiên Chúa,
mọi sự cuối cùng đều không đủ để làm thỏa mãn trái tim con người.
VI. Huấn Ca – Sự khôn ngoan của người cha
Nếu Châm Ngôn giống như trường học,
thì Huấn Ca giống như lời dạy của một người cha giàu kinh nghiệm.
Sách nói về:
tình bạn,
lòng biết ơn,
cách ứng xử,
việc giáo dục con cái,
lòng kính sợ Thiên Chúa.
Huấn Ca rất thực tế.
Nó giúp người tín hữu sống đức tin ngay trong những việc bình thường của cuộc sống.
VII. Sách Khôn Ngoan – Nhìn cuộc đời bằng ánh sáng đời đời
Sách Khôn Ngoan đặt ra một câu hỏi:
Tại sao người công chính phải chết?
Tại sao người lành lại chịu đau khổ?
Tại sao kẻ dữ có vẻ chiến thắng?
Rồi sách đưa ra một ánh sáng mới:
📖
"Linh hồn người công chính ở trong tay Thiên Chúa."
(Kn 3,1)
Đây là một bước tiến rất lớn trong mạc khải.
Con người bắt đầu nhìn cuộc đời không chỉ bằng đôi mắt trần gian,
mà bằng viễn cảnh đời đời.
VIII. Diễm Ca – Bài ca của tình yêu
Thoạt nhìn,
Diễm Ca có vẻ rất khác những sách còn lại.
Nó là một bài thơ tình.
Nhưng Hội Thánh từ lâu đã nhìn thấy nơi đó điều gì sâu xa hơn.
Tình yêu giữa:
Thiên Chúa và dân Ngài,
Đức Kitô và Hội Thánh,
Thiên Chúa và linh hồn con người.
Diễm Ca nhắc chúng ta rằng:
đức tin không chỉ là luật lệ.
Đức tin còn là tình yêu.
IX. Điều mà mọi sách Khôn Ngoan đều muốn dạy
Thoạt nhìn,
các sách này rất khác nhau.
Nhưng tất cả đều gặp nhau ở một điểm.
Con người không thể tự mình trở nên khôn ngoan hoàn toàn.
Kiến thức có giới hạn.
Kinh nghiệm có giới hạn.
Lý trí có giới hạn.
Chúng ta cần ánh sáng đến từ Thiên Chúa.
Đó là lý do Kinh Thánh luôn nhắc đi nhắc lại:
📖
"Kính sợ Đức Chúa là khởi đầu của sự khôn ngoan."
X. Chúa Thánh Thần và sự khôn ngoan thật
Ngày nay,
con người có thể tiếp cận lượng kiến thức khổng lồ.
Nhưng kiến thức không đồng nghĩa với khôn ngoan.
Có người biết rất nhiều,
nhưng vẫn sống bất an.
Có người thành công,
nhưng vẫn thấy cuộc đời trống rỗng.
Khôn ngoan thật sự không chỉ đến từ sách vở.
Nó là một ân ban của Chúa Thánh Thần.
Chính Ngài giúp chúng ta:
nhìn sự việc đúng hơn,
chọn điều thiện,
tránh điều xấu,
và nhận ra ý Chúa trong những biến cố hằng ngày.
XI. Kết luận
Các sách Khôn Ngoan không cho chúng ta công thức để tránh mọi đau khổ.
Cũng không hứa rằng người tốt sẽ luôn thành công.
Nhưng chúng giúp chúng ta học một nghệ thuật quý giá:
nghệ thuật sống dưới ánh sáng của Thiên Chúa.
Đó là ánh sáng:
khi thành công,
khi thất bại,
khi vui mừng,
khi đau khổ,
khi hiểu,
và cả khi không hiểu.
Bởi vì cuối cùng,
sự khôn ngoan lớn nhất không phải là biết mọi câu trả lời.
Mà là biết tín thác nơi Thiên Chúa.
📖
"Ai tín thác vào Đức Chúa sẽ không phải thất vọng."
Bài tiếp theo: Bài 38 - Kinh Thánh và hành trình đức tin cá nhân
Bạn có thể bắt đầu ngay với bài đầu tiên của series:
Hoặc khám phá các bài tiếp theo trong chương trình học Kinh Thánh 12 tháng.
Nhận xét
Đăng nhận xét